Kosmologie, een kosmisch wereldbeeld is een oeroude en universele zienswijze op mens en wereld. Het zou dan gaan om drie sferen van de wereld door een as verbonden. In een kosmologie bestaat de kosmos uit drie lagen: de boven- midden- en onderwereld. In de latere beeldtaal zien we dat de mythische boom ook wel voorgesteld of verbeeld wordt als berg, hoge boom, ladder, trap, zuil of regenboog en zijn altijd verbonden met de zeven inwijdingsstappen die in verschillende tradities verbonden zijn met de zeven planeten.

De boom verwijst naar het archetype van de Grote Moeder.

Vanaf de Middellandse zee tot ver in India vindt men bij kleine geïsoleerde groepen gewoonten en gebruiken, waarbij de boom wordt gezien als bron. De bron vertegenwoordigt daarbij grofweg twee ideeën. Het eerste idee is dat van symbool van het leven, maar het verwijst ook naar voortdurende regeneratie, vernieuwing en groei.Ontwikkelingen volgen, net als alles op aarde, een cyclische dynamiek: opkomst, bloei, decadentie (‘over de top’) en verval…..

Men zegt dat de Wereldboom net als de Levensboom in drie werelden woont: zijn wortels reiken tot aan de onderwereld, zijn slurf zit op de aarde en zijn takken reiken tot aan de hemel. Veel (sjamanistische) culturen delen de overtuiging dat deze boom de Axis Mundi of Wereldas is die de kosmos ondersteunt of in stand houdt op dezelfde wijze als ons ruggengraat ons helpt rechtop te kunnen staan.

De wereldas oftewel de axis mundi is een bekend begrip in de mythologie. De Axis Mundi wordt verzinnebeeld of voorgesteld als een wereldas die wereldas menselijk of antropomorf wordt voorgesteld als een groot lichaam van een menselijk wezen. Een van de oudste beelden die we nu kennen en hoogstwaarschijnlijk dateert van voor 24.000 v. Chr. is die van de leven-gevende voormoeder verbonden met Venuskunst. Onze stam-moeder; de Grote Godin, of goddelijke voormoeder die werd aanbeden van het begin van de Neolithische tijden van 7000 v. Chr af tot aan het ‘sluiten’ van de laatste tempels van de Godin, rond 500 n. Chr. en het patriarchale tijdperk haar intrede deed. Onder ons vermannelijkte godsbeeld ligt zo een androgyne traditie verscholen die we ons nu weer gaan herinneren.

Wat het beeld van de levensboom duidelijk wil maken, is dat niet de (stam)vader, maar de (stam)moeder aan het begin staat. Jacob Slavenburg schrijft dan ook: “In veel gnostische geschriften wordt met grote waardering over het vrouwelijke gesproken, bijvoorbeeld in ‘Pistis Sophia’ (Geloof Wijsheid). Daarin legt Maria Magdalena als eerste der apostelen, apostola apostolorum, de leringen van Jezus aan Petrus en de anderen uit. Zo wordt ook duidelijk waar het vrouwelijke symbolisch gezien voor staat, want om die symbolische betekenis gaat het natuurlijk. Vrouwelijk betekent innerlijk ervaren, maar ook op deze aarde betrokken zijn en meer met het lichaam verbonden. Daar zit hem de crux.”

Sjamanisme is geen levenswijze, religie of godsdienst maar een kosmologie.

Sjamanisme is geen religie, al wordt het door veel antropologen gezien als de oudste spirituele stroming op aarde waar religies uit zijn voortgekomen. De driedeling onder-midden en bovenwereld (denken, voelen, willen) lijkt te zijn gebaseerd op oeroude ervaringen van sjamanen en aangezien de eerste sjamanen ‘vrouwen’ waren is het niet meer van vanzelfsprekend dat de drie werelden onlosmakelijk met elkaar verbonden zijn. Ook de niet-alledaagse werkelijkheid is nauw verbonden met de wereld die we met onze zintuigen kunnen waarnemen en zichtbare wereld wordt genoemd en bestaat uit een wisselwerking die je ook kunt duiden met de drie lagen in de menselijke psyche: het bewuste, het persoonlijk onbewuste en het collectief onbewuste en met name wordt gehanteerd binnen de Jungiaanse psychologie.

Tegenwoordig wordt het collectief onderbewuste ook aangeduid als ‘kosmisch bewustzijn’ of ‘het Veld’ waar Plato de term ‘kosmos’ gebruikte, waarmee hij doelde op de perfecte ordening van alles. Dit veld kent vele benamingen: Groot Mysterie, Het Veld, Quantum Hologram, Gods Mind, The Matrix, de Akasha Bibliotheek enzovoort. Het veld rondom ons hart is zo’n vijfduizend maal sterker dan het veld dat de hersenen uitzenden. Emoties, gevoelens en intenties die vanuit het hart worden gevoeld, hebben een groot scheppende effect. Niet alleen de huidige wetenschap komt daar achter. Dit is al eeuwen bekend bij de oude spirituele en religieuze tradities. Sjamanen, medicijnmensen, alchemisten, mystici, priesters en priesteressen wisten dat er een taal bestaat waarnaar het universum luistert – een taal die we allemaal kennen maar vaak niet (durven) spreken. Het is de taal van de liefde.

Het vrouwelijke is aanwezigheid en verbondenheid en een hart dat zich kan openen zodat je, wanneer je een andere persoon ontmoet, daadwerkelijk het authentieke zelf van die persoon ziet….. 

Je kunt de wereld dus veranderen, maar alleen als je je overtuigingen verandert en niet wegloopt. Streef er naar om je de geest bewust te worden die diep verborgen leeft en beweegt in je ziel. In het biografiewerk is de visie dat lichaam, ziel en geest met elkaar verbonden zijn en dat de levensloop onderhevig is aan universele ritmen en wetmatigheden die in elk mensenleven op unieke wijze tot uitdrukking komen.

De drie grote krachten in de ziel zijn denken-voelen-willen en kunnen zich ontvouwen in jouw levensloop in compassie. Compassie is verbonden met de godinnen van compassie die allen diep verbonden zijn met Moeder Aarde; net als de vier meesters van de vier windrichtingen zonen zijn van haar aldus onze bakermat, de gnosis.

Het Tibetaans boeddhisme met Tara de godin van compassie of Quan Yin, de Chinese Godin van Mededogen, of Moeder Maria die alles in haar hart bewaarde of b.v. sjamanisme is dat men ervan uitgaan dat alles bezield is: mensen, dieren, planten, stenen, bomen, sterren, rivieren etc. hebben een ziel en communiceren.

In alle tradities en dus ook bij de drie Maria’s staan 3 vrouwen of godinnen symbool voor de drieslag denken-voelen-willen; de onderpool met het buikgebied, de middenpool met het hart en de longen en de bovenpool met de hersenen. De driedeling onder-midden-boven wereld is universeel hetzelfde.

Ook de drieslag lichaam, ziel en geest (het IK BEN lichaam) kun je zo beter begrijpen…..Zo bezien staan zij alle drie in de traditie van Moeder Aarde maar openen ook alle drie op eigen-wijze verschillende lagen in onze ziel als ware vroedvrouwen van het hart……

Door de groeigolven te volgen en de inzichten te integreren beginnen we stapje voor stapje het ego te zuiveren en ruimte te geven aan de ware zielenkrachten, opdat de verborgen gaven, talenten en kwaliteiten die innerlijk in de ziel leven, zich gaan openbaren.

Een sjamaan is geen medicijnman
Mircea Eliade, van oorsprong Roemeens godsdiensthistoricus, schrijft in zijn boek over sjamanisme ook over het verschil tussen een medicijnman en een sjamaan. Een medicijnman heeft zijn kennis verkregen voor overlevering. Deze wordt doorgegeven van vader op zoon, van moeder op dochter, van generatie op generatie. Kom je bij een medicijnman met een probleem, dan zal hij uit deze kennis putten. Eliade schrijft dat een sjamaan niet alleen een ziek man is, hij is voor een ziek man die genezen is, die erin geslaagd is zichzelf te genezen. Wij kennen dit fenomeen als de ‘wounded healer’ – een sjamaan heeft geleerd helpers (via dromen b.v.) de andere wereld om raad te vragen, sommige culturen gebruiken de dans als middel, denk aan de derwisjen. Anderen de drum of de trommel en weer anderen maken gebruik van kruiden etc. Als wij westerse mensen deze technieken toepassen zijn we nog geen sjamaan, we gebruiken technieken die sjamanistisch zijn…..

Hoewel wij in onze westerse cultuur een tijdlang niet gewend zijn geweest om uit de gaan van het Geheel van Leven als een Eenheid, hebben veel andere culturen sinds duizenden jaren de Cirkel als symbool gebruikt voor de Geheel van Leven, deze Eenheid die alles omvat en waarbinnen alles een plek heeft. Het Web van Leven brengt zo op een eenvoudige manier in beeld dat we uiteindelijk geen tegenstrijdige maar gemeenschappelijke belangen hebben en dat het hebben van goede relaties tussen alles wat leeft, belangrijk is voor het welzijn van alles en iedereen. Dat is wat biografiewerk beoogt.

© Joke – fluisteralsjeblieft