Wat is rouwen?
Rouwen is langzaam beseffen dat je leven ingrijpend is veranderd door een betekenisvol verlies. Het is de bewustwording dat die bepaalde verandering bij jouw leven en je levensgeschiedenis hoort en onomkeerbaar is. Het verdriet wat daarbij komt kijken, kun je alleen aangaan door het te ondergaan. Er zijn geen regels voor rouwen. Kort na het verlies van een dierbaar persoon, werk, lichaamsfuncties of anderszins, heeft iedereen begrip en leeft mee, maar al snel wil men overgaan tot de dagelijkse gang van zaken. Een rouwproces mag vooral niet te lang duren volgens buitenstaanders.

Bij een verlies heb je te maken met verschillende gevoelens/emoties.                                                            Deze worden hieronder beschreven, vanuit de visie van Marieke de Bruijn.

Angst
Angst zegt gevaar, vluchten of vechten. Vaak wordt dat gevoel van angst onderdrukt. Angst wordt niet serieus genomen bij kinderen. Angst niet serieus nemen kan een misvorming opleveren. Die misvorming kan zich uiten in stoer gedrag, nergens bang voor zijn, alles durven. Dat kan ook heel bedreigend worden. Niet meer letten op gevaar en te grote risico’s nemen. misvorming kan zich ook uiten in onzekerheid, niets meer durven. Overal bang voor zijn (fobie).

Boosheid
Boosheid zegt dat wil ik niet, grenzen stellen. Veel mensen hebben geleerd niet boos te zijn omdat dat niet netjes was. Een natuurlijk gevoel werd onderdrukt. De boosheid neemt dan een andere vorm aan want het wil zich uiten. Misvorming: agressief gedrag, overal boos om zijn. Negatief gedrag, mopperen, niets is goed. Misvormde woede kan leiden tot een vervelende vorm van pesten, er kan cynisme ontstaan, je probeert anderen de schuld te geven van jouw problemen. Misvormde boosheid kan ook leiden tot stilte en passiviteit.

Verdriet
Functie: in het reine komen met het verlies. Misvormingen ontstaan als verdriet er niet mag zijn, als je omgeving je niet voldoende gelegenheid geeft om je verdriet met hen te delen. Misvormingen ontstaan ook als je jezelf niet genoeg ruimte geeft om met je verdriet om te gaan, als je niet mag huilen van jezelf. Misvormd verdriet uit zich in schuldgevoel, schaamte, stilte, depressie en/of zelfmedelijden.

Jaloezie
Heeft een negatieve klank. Functie: groeimotivatie. Anderen na willen doen om eigen kwaliteiten te verbeteren. Dat wil ik ook kunnen. Jaloezie is een natuurlijke behoefte om te imiteren, om jezelf te verbeteren. Misvormingen ontstaan wanneer jaloezie er niet mag zijn. Dat uit zich in zeer kritisch gedrag, anderen veroordelen. Het kan leiden tot competitiegedrag en bezitterigheid. Altijd willen bewijzen dat jij beter bent en over de ander heen walsen. Oorzaak: gebrek aan zelfvertrouwen.

Liefde
Functie: zich gewenst zijn, mogen bestaan, er mogen zijn. Door liefde kan je geven en ontvangen, relaties aangaan, anderen verzorgen meevoelen en steunen. Pas als je van jezelf mag bestaan, je gunt jezelf het beste en je houdt van jezelf, dan kan je pas je eigen kwaliteiten ontwikkelen. Respect en liefde zijn gekoppeld. Als je te weinig liefde ontvangt ontstaan er misvormingen. Wantrouwen, altijd braaf gedrag, altijd jezelf van de beste kant laten zien zodat een ander van je houdt. Misvormde liefde kan ook leiden tot eisende liefde en perfectionisme.

Verlangens
Verlangens vertellen je wat je kunt, wat je nodig hebt en wat je mogelijkheden zijn. Verlangens zijn altijd gekoppeld aan kwaliteiten.

 

Van Marieke is ook onderstaand symbolisch verhaal over drie bomen:

De drie bomen

Gisteren was ik in het bos.
Op zoek naar drie bomen, drie bomen die ik gekend had.
Drie bomen die alle drie een tak hadden verloren.
Drie bomen die daar alle drie op een andere manier mee omgegaan waren.
Gisteren.
Vandaag heb ik ze gevonden.

De eerste boom was gaan rouwen om zijn verlies en zei ieder voorjaar
als de zon hem uitnodigde te groeien: “dat kan ik niet want ik mis een tak”.
De tweede boom was geschrokken van de pijn en had maar snel
besloten om het verlies te vergeten.
De derde boom was ook geschrokken van de pijn.
Had gerouwd om het verlies.
En het eerste voorjaar dat de zon hem uitnodigde te groeien
had hij gezegd; “dit jaar niet”.
Maar de zon kwam het jaar daarop terug.
Nu zei de boom: “ja zon, verwarm mij opdat ik mijn wond kan verwarmen.
Ziet u mijn wond heeft warmte nodig, opdat hij weet dat hij erbij hoort”.
En het derde jaar dat de zon terugkwam sprak de boom; “ja zon, laat
mij groeien want er is nog zoveel te groeien”.

Na wat zoeken vond ik de drie bomen, of eigenlijk twee.
De eerste boom was klein gebleven.
De plaats van de wond was duidelijk te zien,
het was het hoogste punt van de boom.

De tweede boom was geen boom meer.
Een voorjaarsstorm had hem doen omwaaien.
De plek van de wond moest ik zoeken.
Achter een heleboel bladeren vond ik hem.

De derde boom was het moeilijkste te vinden,
want ik had niet verwacht dat hij zo groot en sterk was geworden.
Maar gelukkig kon ik hem herkennen aan de dichtgegroeide wond
die vol trots in het zonlicht stond.

uit het boek leren leven met verliezen van Marieke de Bruijn