Panta Rhei: alles stroomt en niets zal meer zijn zoals het was…
Plato zegt dat met deze uitspraak duidelijk wordt dat Homerus het idee van Heraclitus aanhing dat ‘alles uit stroming en beweging’ is ontstaan (Panta Rhei). Van Heraclitus is ook de uitspraak: Men kan niet tweemaal in dezelfde rivier stappen, want steeds zal er ander water stromen.
Het is bijzonder om op te merken dat het getal vier, als getal van de aarde, overal opduikt. Denk aan de vier seizoenen, windstreken, elementen en ook de vier temperamenten. Ze staan niet los van elkaar, maar bieden inzicht in je levensloop en je dominante energieën. De vier typen die de vier temperamenten genoemd worden zijn in het oude Griekenland al bekend. Ook wisten zij dat de zintuiglijke-waarneembare wereld nauw verbonden is met de onzichtbare, geestelijke wereld. Vandaar dat er ook sprake is van een vier-ledig mensbeeld waar biografisch gezien veel bij te ontdekken valt. Ik noem je de temperamenten die kunnen bijdragen aan een betere omgang met het raadsel van het mens-zijn. De vier temperamenten: sanguinische, cholerisch, flegmatisch melancholisch dragen de oudste papieren die inzicht bieden in onze levensloop.
De temperamentenleer van C.G. Jung, de grondlegger van de analytische psychologie gaat uit van vier hoofdelementen in ons leven: vuur (intuïtie), lucht (denken), water (gevoel) en aarde (gewaarwording) kun je naast de indeling plaatsen van Rudolf Steiner.
Rudolf Steiner heeft de leer van de temperamenten een nieuw fundament gegeven door ze de verbinden met de vier wezensdelen (mantels, of jasjes) van elk mens.
het fysieke (aarde), het etherische (water), het astrale (lucht) en het ‘ik’ (vuur).
In onze eigen levensloop kunnen we verschillende ritmen leren onderscheiden en herkennen. Daarnaast is er ook ons karma – Hieruit blijkt: al onze gedachten, woorden, gevoelens, opmerkingen, emoties, impulsen, meningen, handelingen, ja alles wat van ons uitgaat, zowel in negatieve als in positieve zin, hebben een bepaalde uitwerking op onze omgeving. Hier ligt de reden om het proces van terugblikken en inzicht krijgen aan te gaan met hulp van de wetmatigheden in de levensloop ontstaat zo de ontdekking van het grondpatroon van ons leven.
Lees je verder onder de afbeelding?

Daarnaast is het ritme van de maansknopen van belang. Het ritme van de maansknopen oefent elk mens erin niet opnieuw in dezelfde rivier te stappen met je wilskracht, je vermogens om te voelen en te denken. In de eerste zeven jaar van ons leven worden ze alle drie (opnieuw) geboren, nu om in dit leven te kunnen groeien, rijpen en oogsten. Het zijn je hulpmiddelen om de sympathie en de antipathie die leeft in de ziel te her opvoeden. In het negende levensjaar komt het aan op de juiste verhouding in het ritme van inademen en uitademen. Ritme is immers altijd de bron van leven geweest, zo heeft ritme een genezende werking. Het negende levensjaar is dan ook vaak een periode waarin grote veranderingen plaatsvinden. In het maansknoop ritme van elk 18 jaar ongeveer zit het negende jaar in de eerste helft.
Wat zijn maansknopen?
De maanknoop bevrijdt van levensomstandigheden die voor onze verdere ontwikkeling geen toekomstkracht hebben. Achteraf kan men dat inzien. Wat zijn de maansknopen en welke betekenis dragen zij voor onze levensloop?
Maansknopen zijn geen waarneembare planeten zoals je binnen de zevenjaarsperiode als werkzaamheid en krachtenveld kan (leren) herkennen. De maanknoop is een bepaalde kosmische constellatie ten tijde van je geboorte: een verhouding van zon, maan en aarde. Deze kosmische constellatie bezit een eigen ritme die voor iedereen dezelfde is. Als de zon- en maanbaan elkaar kruisten, steeds na 18 jaar en 7 maanden door de dierenriem ben je terug bij je geboorte energie…..Het zijn keerpunten of kruispunten die zich tonen als een herhaling van elementen, maar wel een metamorfose hebben ondergaan. Zo krijg je een beeld van de biografie als een geheel dat zich in de tijd ontvouwen gaat. Het is nooit af.
Het Ik leeft in de tijd, altijd naar de toekomst gericht.
Zoals je weet brengt de maan krachten uit het verleden binnen in het huidige leven. Een maansknoop biedt je dus kansen om je verleden af te leggen om een nieuwe geboorte te beleven dankzij de zonnekracht. Meer info over een maansknoop horoscoop vind je hier: https://www.astrologyrocks.nl/volg-het-bestemmingspad-van-jouw-maansknopen/ Nu is je hopelijk duidelijk dat je bij elke maansknoop (ook) iets aflegt om een nieuwe geboorte van het ik te beleven. Dankzij de zonnekracht kunnen we daarna beter onze geestelijke individualiteit aanvoelen, die immers een zonnekarakter heeft. Welke nieuwe doelen worden voor jou zichtbaarder?
Het ritme dat jouw maansknoop vormt keert op vaste tijden terug in je leven om een nieuwe stap te kunnen gaan zetten. Het zijn ankerpunten waarmee je voordeel kunt doen, het is dan ook goed om er iets over te lezen en vooral ook het ritme ervan te ontdekken. Je zou kunnen zeggen dat de energie van je geboortedag na 18 jaar en zeven maanden een boodschap voor je heeft. Niet alleen als je 18 jaar bent, ook in je 37e levensjaar, als je 55 bent of 74 en zelfs als je ruim 92 jaar bent kun je werken met het ritme van de maansknoop. Wat kan het je vertellen?
Van belang is te letten op wat er in je ‘vrij’ wil komen, wat wil afgesloten worden en waar zie je nieuwe openingen.
Zie het als het bouwen van een huis waarbij de fundamenten rond het 9e levensjaar meer gevoelsmatig worden en er meer onderscheid is ontstaan tussen jou en de ander. Het is de tweede ik-beleving die maar al te vaak interesses aanwakkert in kleuren, kunst, religie of een adoratie voor een leraar en zijn of haar passie.
Kijk eens terug, waar ging jou belangstelling voor open en hoe was je relatie met liefhebbende autoriteiten?
Een indruk is nog geen inzicht.
Het ritme van de maansknopen leert nog iets anders. De drie grootste krachten: de wilskracht, het voelen en het denken wordt in elke periode van die ca. 18 jaar de opmaat om iets (dieper) in gang te zetten.
De eerste maansknoop, als we 18 jaar en 6 maanden zijn zet ons zelfstandig denken in gang. De tweede maansknoop, rond het 37e jaar, laat ons onze voorgeboortelijke plannen voelen en komt onze levensopgave in de aandachtsfeer. De derde maansknoop valt omstreeks het 55 levensjaar en 6 maanden. In deze periode stellen we onszelf vragen over onze mogelijkheden, wat willen we aan taken oppakken voor de mensheid….? De derde maansknoop valt bijna samen met de overgang tussen twee zevenjaarsperiode die zich ook kan tonen als een terugblikken en een voorbereiding voor de toekomst. Dit ritme van de maansknopen reist met je mee tot aan het einde van je leven. Tel zelf even door ajb.
Maansknopen staan zo bezien wezenlijk in dienst van jouw menswording.
Het is leuk om het ritme van de maansknopen inzichtelijker te maken met hulp van kernkwadranten. Dat ziet er dan zo uit: je krijgt naast je kernkwaliteit inzicht in je valkuil, je allergie en je uitdaging.

In de verschillende essays die ik heb geschreven als werkdocument (over maansknopen, Astrid Lindgren, sprookjes en Rembrandt) heb ik voorbeelden gegeven hoe je dit kan aangaan vanuit Europees gezichtspunt.
Je kernkwaliteit wisselt in dit ritme van de temperamenten. Zo krijg je gaandeweg het natuurlijk evenwicht oftewel er ontstaat een innerlijke harmonie in samenhang met de verschillende ritmes in je levensloop.
Rudolf Steiner spreekt over twee stromen die van invloed zijn op je temperament: de erfelijkheidsstroom en de individuele stroom. De individuele stroom is gevormd door vorige incarnaties. De erfelijkheid wordt bepaald door de familie waarin je wordt geboren. Bij het fysieke en etherlichaam komt de erfelijkheidsstroom het duidelijkst naar voren. Bij het astrale lichaam zien we al meer de kenmerken die bij de individuele stroom van de mens horen, het is als het ware een overgang tussen de twee stromen. In het ik komt de individuele stroom het sterkst naar voren.
De maansknopen hebben vaak veel invloed op ons leven, daarbij blijkt dat de eerste maansknoop bij vrijwel niemand herinneringen oproept. Het negende jaar vaak wel, net als de fase rondom het 37e levensjaar en de derde maansknoop die vaak tijdens de overgang plaatsvind.
Wie zich werkelijk wil bezighouden met het leren van het eigen leven en de wetmatigheden van de verschillende fasen heeft zo een basis om zelf aan het werk te gaan. Biografisch bezien is het dus niet je geboortedatum en de vier elementen die je richting bepalen maar zijn het de vier temperamenten, te begrijpen vanaf ca je 9e levensjaar!
Zo is het biografisch leren en werken met je eigen levensloop een ontwikkelingsweg en tegelijk een scholingsweg is die nooit af is- leren van ons leven is altijd onderweg blijven! Een mooie uitspraak die ik hoorde is krachtig naar de tachtig. En zo is het!

De zin van bezig zijn met je eigen biografie is de andere mens, de ander….. alleen zo kun je oefenen in je eigen ritme te blijven en tegelijk mee te lopen in het ritme van de mens naast je. In welk ritme loop je dan en hoe gaat het dan met jouw inlevingsvermogen?
© Joke 2009-2026 www.fluisteralsjeblieft.nl