Het levenswiel, ofwel het wiel met de vier richtingen, is misschien wel het oudste beeld wat gebruikt wordt bij het in kaart brengen van hoe de verschillende gebieden in je leven eruit zien. Een ander beeld en minstens zo oud is het beeld van de boom: de onderwereld, middenwereld en bovenwereld en haar vier seizoenen. Namen voor de drie fasen in de levensloop van elk mens die dieper uitgewerkt wordt in het enneagram.
In de mythologie vinden we verhalen over de weefsters die de levensdraad spinnen. Faten, Moiren, Parcea, Nornen of schikgodinnen die in de wortels van de boom of de bron van Urd al zingende, spinnende en vlechtende het lot van elk mens inweven. Het ‘lot’ is als een opdracht, je talent wat je bij je geboorte ingeweven hebt. In Europese sprookjes zijn verhalen over geboortefeeën favoriet, zij doen een wensspreuk bij elke nieuwe geboorte. Denk maar aan het sprookje van Doornroosje. Welke namen of beelden er ook bij je boven komen nu, het ziet er naar uit dat de drievuldigheid al bij onze geboorte haar plek inneemt. Verleden – Heden – Toekomst wordt in drie draden als de tijdsomloop ingeweven.
In de biografie van de mens is zo al vanaf het prille begin, misschien zelfs al vanaf de conceptie, sprake van gegevenheden die we mogen leren ontrafelen – te beginnen met inzicht vinden in wat voorbij is, wat toekomstmuziek biedt en zo aan te komen in het Heden.
In dit artikel wil ik je inzichten aanreiken vanuit het enneagram en het denken, voelen, willen; de drie grote krachten die in elk mens aanwezig zijn.
Een eeuwenoud model is de dynamische cirkel met daarin drie driehoeken. Een cirkel staat symbool voor ‘het geheel’. De cirkel is verwant aan het getal 0, een niet te pakken moment in het hier en nu, is immer het niets. De flow of time is altijd een doorlopend proces, denk maar aan de Ourobouros. In de mythologie kennen we de slang Ourobouros, die zichzelf in de staart bijt. Het symboliseert de kringloop in de natuur in het land van ordening wat het biografisch leren en werken met je eigen leven beoogt.
De cirkel waar ik in dit artikel over schrijf laat negen punten, op gelijke afstand, van elkaar verschijnen. Een punt is een markering, ik maak er een punt van zou je kunnen zeggen, tegelijk is een punt ook het begin van de beweging die je maakt. Vandaar de vele pijlen die een driehoek en een zeshoek maken. Een hexagram (hexa is grieks voor zes) en de negen punten (ennea is een grieks woord voor negen, gram voor beschrijving)
De cirkel staat ook symbool voor een bepaald moment in het hier en nu, dat niet te pakken is (het is immers ‘niets’) waar omheen een herhalende beweging plaatsvindt, een ‘flow of time’, oftewel een doorlopend proces. Dat is altijd een kleurrijk proces en is daarmee verwant aan de dynamiek van de mens.
Het enneagrammodel kent de negen punten die allemaal op gelijke afstand van elkaar liggen en in de binnenfiguren contact maken met de driehoek en de zeshoek. Het is alsof de buitencirkel poorten vertegenwoordigen die in verbinding staan met de binnenwereld. Omgekeerd kun je ook stellen dat de punten als poorten in verbinding staan met de omgeving van de cirkel. Zo hebben we dus een buitencirkel, een binnenwereld en de omgeving een kleurrijk en spannend model waarin ons mens-zijn en mens-in-wording zijnde zich kan h*erkennen…..zo is het enneagram een mooie aanvulling voor biografiekunde. Zoek je punt op met info en ontwikkel zo de hele cirkel tot het geïntegreerd is.
De mens is als een cirkel, een geheel
Het enneagram vormt zo inzicht in negen patronen van denken, voelen en willen (handelen), het is ook een spiraal, wat is die spiraalwerking dan?
Alle negen punten zijn als gloeilampjes die branden, alleen er is er één die fel brandt, dat is je (ego) basistype. Dit basistype ontstaat op jonge leeftijd en mag je zien als een overlevingsstrategie, je beschermingsmechanismen die idealen doet verinnerlijken en vermijdingsstrategieën toepast. Zo stapelen overtuigingen zicht op overtuigingen en ontwikkelen we vaste patronen als we merken dat het iets teweeg brengt. Elke strategie is gebaseerd op aangeboren mogelijkheden en sterk beïnvloed door opvoeding en cultuur.
Op het moment dat je het transformatieproces binnengaat is het enneagram een mooi en trefzeker hulpmiddel om achter je drijfveren te komen die je van binnenuit aansturen en meestal je kernmotivatie vertegenwoordigt. Fysiek, emotioneel en mentaal.
Het denken, voelen en willen is binnen het biografisch werken en leren van je eigen leven het uitgangspunt waarbij ik hoop dat je inmiddels je eigen voorkeur of sympathie hebt gevonden.
Het enneagram met haar negen punten vormt een pijlen beweging van denktypes naar het gevoelscentrum en het buikcentrum. Wie zich regelmatig overweldigende, angstige of beperkende ervaringen kent zal zich thuis voelen bij het denktype (5,6,7) – de ‘hartmensen’ zijn emotioneel gericht op anderen om zo de gevoelens te peilen (2,3,4) en de lichaamssensaties die zich in de buikstreek laten voelen halen daar hun energie vandaan om stelling te nemen tégen iets. (8,9,1) Dit zijn agressieve, koppige en perfectionistisch ingestelde stellingen die het zelfstandig denken en voelen in de weg staan.
Het hoofdcentrum heeft met ons denken te maken, om visie te ontwikkelen en meer overzicht te vinden is het denken nodig om wat je voelt en wat je beweegt je weg naar zingeving te vinden.
Het hartcentrum is de plek waar we emoties ervaren, dat is vaak woordeloos en dus geen mening! Voor hartmensen zijn relaties belangrijk, waar ze bewust en onbewust op reageren. Een zekere prikkelgevoeligheid en verwachtingen die gericht zijn op goedkeuring staat eigenlijk gelijk aan ‘nabootsing’ vanaf de eerste zevenjaarsfase wat omgevormd is naar het hebben van een imago. Verdriet is hier een primaire emotie en bedoeld om jezelf te gaan afpellen tot je weet wat authenticiteit is.
In het buikcentrum ervaren we onze lichamelijke sensaties. Deze bron van energie zoekt een eigen territorium waarbij eerlijkheid en rechtvaardigheid hoog in het vaandel staat. Het meegesleept worden door lichamelijke sensaties doet je onmiddellijk handelen alsof je het recht in eigen handen neemt. Dat is natuurlijk niet de zelfregie waar het om draait, het is eigenlijk een vorm van zelfverdoving om je eigen kwaadheid niet te voelen of te bedenken waar het vandaan komt.
De route die het enneagram biedt langs de zeven punten biedt inzicht in het ontwikkelen van balans tussen denken en doen (buikcentrum) – tussen voelen en denken (hoofdcentrum) en tussen doen en voelen (hartcentrum) langs de spiraal…..
Het kleurrijke van het enneagram schuilt in het punt waarvanuit je werkt er zowel links als recht aanvulling is. Dit worden vleugels genoemd van je gekozen enneagram getal.
De pijlen die elk type verbindt met andere enneagram getallen vormen de driehoek en de zeshoek. Dit kan je helpen je patronen bewuster te vinden en zo je keuzes te kunnen gaan maken. Werk vooral met het enneagram als je ontspannen op zoek gaat naar de bewegingen die je maakt en zo een vollediger beeld te krijgen bij welke enneagram getallen je beïnvloeden. Vaak komt dan ook een mens of situatie voor je te liggen die zo helderheid verschaft en het kloppende maakt.
Je basistype is dus je uitgangspunt om het hele beeld, de cirkel van jouw mens-zijn, in beeld te krijgen. Ben je bijvoorbeeld erg gericht op het besef van wat goed en wat fout is, dan is je basistype punt 1 – Sta je gemakkelijk klaar voor anderen en kun je geen ‘nee’ zeggen, dan is je basistype punt 2 – is succes een belangrijk thema in je leven en ga je in je eigen gedrevenheid veel van anderen eisen dan kun je starten bij punt 3 – Als je intens voelt en niet van routine houdt ligt je startpunt bij punt 4 – kun je gemakkelijk je eigen tijd en energie beschermen door emotioneel afstand te houden zou punt 5 je basistype kunnen zijn. Een hele grote en levendige verbeelding op dingen die mis kunnen gaan kan het basistype 6 erg goed, de twijfel doe je dingen voor je uitschuiven of je doen focussen op commitment. Deze leiderschapsstijl is wat veel mensen waarderen om het vertrouwen wat uitgestraald wordt…. – Wie meestal optimistisch de zonnige kant van het leven waardeert en ervan kan genieten loopt graag met een grote boog om pijn heen, het basistype 7 heeft de focus op innovatie. Ben je energiek en actiegericht vanuit een alles-of-niets houding is het basistype 8 je startpunt; er is weinig vertrouwen aanwezig waardoor de eigen wil in staat is macht en controle meestal anderen de schuld geeft als iets fout loopt. Wie alle standpunten kan overzien, problemen kan wegredeneren en besluiteloos overkomt heeft het basistype 9 als startpunt. De moeite om ergens aan te beginnen doet je als vanzelf in iemands andere schoenen te gaan staan waardoor de levensvisie gestoeld is op vriendelijkheid en het met elkaar verbonden blijven.
Een korte, maar wel heldere beschrijving van de startpunten of je basispunten nodigt natuurlijk uit de pijlen te volgen van de cirkel en zo je eigen driehoek en zeshoek bewuster met je aandacht in te kleuren.
Het enneagram als model is al eeuwenoud en bijzonder waardevol voor persoonlijke of spirituele ontwikkeling. Ook in organisaties, gezinnen en families blijkt dit een bewustwordingsmiddel te zijn die haar waarde voortdurend heeft bewezen. Ik gaf een korte introductie, ook elders op de website kun je lezen over dit model wat mensen met een glimlach doet kijken naar de automatische patronen en zich, voor wie van goede wil is, kan ontwikkelen tot een instrument naar meer wederzijds respect en het vergroten van samenwerkingsrelaties.
Het enneagram biedt kans om te reflecteren, niet op mij, maar op je eigen leven en hoe jij jezelf daarin hebt leren kennen. Wat beweegt jou?
wens je veel leesplezier , @joke_vesseur
http://www.fluisteralsjeblieft.nl
fluisteralsjeblieft 